Chi tiết bài báo

Bài viết (kỳ 1) trình bày khái niệm đô thị số và các thành phần của nó, đặt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chưa từng có: hiện 55% dân số thế giới sống ở đô thị, dự báo đạt 68% vào năm 2050, với 43 siêu đô thị trên 10 triệu dân vào năm 2030 — đặt ra thách thức lớn về phát triển bền vững theo các mục tiêu của Liên Hợp Quốc. Công nghệ số và chuyển đổi số được xem là công cụ toàn diện nhất để tạo ra hệ thống quản trị hiệu quả cho các siêu đô thị. Khái niệm và kinh nghiệm quốc tế — xây dựng đô thị số là tìm điểm cân bằng giữa nguồn lực có giới hạn của chính quyền với nhu cầu của người dân, doanh nghiệp trên nền tảng công nghệ số. Mỗi thành phố phát triển theo hướng riêng: Barcelona với các ứng dụng du lịch; Dubai với in 3D xây dựng, thiết bị không người lái và cấp phép xây dựng trực tuyến; London với hơn 2.000 cảm biến IoT giám sát chất lượng không khí kết hợp AI; New York với phân tích dữ liệu tai nạn giao thông (300 chỗ qua đường gây hơn 50% số vụ tai nạn người đi bộ); Singapore với thùng rác thông minh năng lượng mặt trời có công suất xử lý gấp ba lần thông thường. Ba cấu phần của đô thị số — (1) Dịch vụ số gồm ba nhóm: dịch vụ công trực tuyến (hành chính, giáo dục, y tế, giao thông...), phản ánh số và bình chọn số; được đánh giá theo 5 giai đoạn chuyển đổi số của Liên Hợp Quốc, từ cung cấp thông tin trên web đến tích hợp toàn bộ dịch vụ trong một tài khoản cá nhân duy nhất. Các dịch vụ công phổ biến gồm: giáo dục số (quản lý số, dạy học số, kiểm tra số), y tế số (ba phương châm: sẵn sàng, hiệu quả, số hóa quản lý), giao thông số (phần mềm quản lý tích hợp, thu thập dữ liệu lớn thời gian thực, thuật toán AI điều khiển phân luồng), hệ thống cảm biến IoT (tòa nhà số, công cụ số, trung tâm dữ liệu lớn) và an ninh số, an toàn số (phân tích dữ liệu lớn để cảnh báo tội phạm, thảm họa). (2) Chính quyền số gồm ba cấu phần: tài chính số (kế toán số, ngân sách số, đấu thầu số nhằm công khai minh bạch), công chức số (tự động xử lý dịch vụ cho siêu đô thị) và thanh tra số (giám sát hai chiều giữa người dân và chính quyền). (3) Hạ tầng số sẽ được trình bày ở kỳ sau.