TÍCH HỢP GIÁ TRỊ DỊCH VỤ HỆ SINH THÁI VÀO QUY HOẠCH VÀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN HỒ - GIẢI PHÁP GIA TĂNG HIỆU QUẢ KINH TẾ CHO MÔ HÌNH ĐÔ THỊ BỌT BIỂN TẠI CAO BẰNG
Cách trích dẫn bài báo này
NCS. ThS. Trần Quốc Thái, PGS.TS. Lê Quỳnh Chi (2026). TÍCH HỢP GIÁ TRỊ DỊCH VỤ HỆ SINH THÁI VÀO QUY HOẠCH VÀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN HỒ - GIẢI PHÁP GIA TĂNG HIỆU QUẢ KINH TẾ CHO MÔ HÌNH ĐÔ THỊ BỌT BIỂN TẠI CAO BẰNG. Tạp chí đô thị và xây dựng, 106(106). https://doi.org/10.65732/tapchidothixaydungtest.2026.v106i106.283
Tóm tắt
Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng rủi ro ngập lụt tại các đô thị miền núi có địa hình thung lũng dốc như Cao Bằng. Để ứng phó, mô hình "Đô thị bọt biển" với hệ thống hồ điều hòa làm nòng cốt đang được ưu tiên phát triển theo hướng tiếp cận "sống cùng nước". Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí đầu tư và vận hành hạ tầng rất cao, trong khi hiệu quả kinh tế trực tiếp mang lại thấp nếu hồ chỉ phục vụ mục tiêu điều tiết nước đơn thuần. Bài tham luận này đề xuất giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn bằng cách chuyển đổi tư duy quy hoạch và tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan xung quanh hồ từ nhận diện hồ như "công trình tiêu tốn chi phí", thụ động sang "tài sản tự nhiên" đa mục tiêu dựa trên nền tảng Dịch vụ Hệ sinh thái (Ecosystem Services - ES). Phân tích từ các bài học quốc tế chứng minh rằng việc tích hợp tối đa 4 nhóm giá trị (Cung cấp, Điều tiết, Văn hóa, Hỗ trợ) trong quy hoạch và tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan hồ có thể tạo ra nguồn tài chính bù đắp chi phí xây dựng, đồng thời đóng góp vào doanh thu của kinh tế nhà nước. Từ đó, nghiên cứu xây dựng chiến lược quy hoạch và thiết kế hồ đa chức năng phù hợp với đặc thù Cao Bằng, bao gồm phân vùng không gian cộng hưởng, thiết kế không gian ven hồ và kè hồ sinh thái, và phát triển không gian hạ tầng văn hóa - du lịch. Bài tham luận khẳng định, việc tích hợp định giá hệ sinh thái là công cụ quan trọng để địa phương thu hút nguồn vốn tư nhân, do đó thúc đẩy thành công mô hình hợp tác công - tư (PPP).
Từ khóa
Biến đổi khí hậu; đô thị miền núi; ngập úng; hồ điều hòa; dịch vụ hệ sinh thái; tổ chức không gian; hiệu quả kinh tế